Arasındaki Orkestrasyon Katmanı
AXIS
AXIS, Daionics tarafından geliştirilen
Operatörün üst seviye görev tanımını; kullanılabilir robotik beceriler, robot durumu, sahne ve kamera bağlamı ile yürütme araçları arasında ilişkilendirmeyi amaçlar.
AXIS, robotun düşük seviye hareket kontrolünü doğrudan üstlenmez. Fiziksel hareket ve belirli eylemlerin yürütülmesi, yerel kontrolörler ve önceden hazırlanmış robotik beceriler tarafından gerçekleştirilir. AXIS ise bu katmanın üzerinde çalışarak görevin hangi robotik beceriyle, hangi mevcut koşullarda ve hangi yürütme akışı içinde ele alınacağını değerlendiren orkestrasyon katmanını temsil eder.

Daionics R&D Lab Projesi
Daionics — Uyarlanabilir Fiziksel Yapay Zekâ
Teknolojileri için Deep-Tech Ar-Ge Laboratuvarı
├── DAIONICS
Uyarlanabilir Fiziksel Yapay Zekâ Teknolojileri için Deep-Tech Ar-Ge Laboratuvarı
│
├── CORTEX
│ Uyarlanabilir yürütme durumu ve davranış bağlamı katmanı
│
└── AXIS
Autonomous eXecution & Integration System
Operatör Niyetinden
Kontrollü Fiziksel Yürütmeye
Robotik sistemlerde tek bir robotun belirli bir görevi yapabilmesi yeterli değildir. Operasyonel kullanım açısından ayrıca aşağıdaki soruların yönetilebilir olması gerekir:
● Hangi görev gerçekleştirilecek?
● İlgili robotik beceri mevcut mu?
● Robot göreve hazır mı?
● Robotun güncel durumu nedir?
● Çalışma ortamında ne oluyor?
● Görev hangi yürütme aracı üzerinden başlatılacak?
● Operatör, görevin ilerleyişini nasıl izleyecek?
● Görev tamamlandığında durum bilgisi nasıl geri alınacak?
AXIS, bu soruları tek bir orkestrasyon döngüsü içinde ele almaya yönelik olarak geliştirilir.
Operatörün üst seviye görevi
↓
AXIS
Robotik becerilerin, robot durumunun ve sahne bağlamının değerlendirilmesi
↓
Uygun robotik becerinin seçimi
↓
Yürütme katmanına komut aktarımı
↓
Robotun fiziksel görevi gerçekleştirmesi
↓
İlerleme bilgisi ve durum güncellemelerinin operatöre geri aktarılması
Mevcut AXIS prototipinde operatör yüksek seviye bir görev tanımlar. AXIS, robotun mevcut durumunu, kullanılabilir robotik becerileri ve sahne bağlamını değerlendirir; uygun beceriyi seçerek komutu yürütme katmanına iletir. Robot ilerleme bilgisini sisteme geri bildirir; operatör ise video ve durum güncellemeleri üzerinden gözetimini sürdürür.

AXIS’in Mevcut Araştırma Prototipi
Kamuya açık olarak gösterilen araştırma prototipi aşağıdaki unsurları içermektedir:
● Operatörden yüksek seviye görev alınması;
● kullanılabilir robotik beceri kayıt sistemine erişim;
● robot durumunun değerlendirilmesi;
● kamera görüntüleri ve sahne açıklamalarından bağlam oluşturulması;
● uygun robotik becerinin seçilmesi;
● yürütme katmanına komut aktarılması;
● görev ilerlemesi ve durum bilgisinin geri alınması;
● video ve durum güncellemeleri aracılığıyla operatör gözetimi.
Araştırma prototipinde açık kaynak LeRobot platformu ve yerel robotik bilgisayar olarak Jetson Orin Nano kullanılmıştır. Yerel robot kontrolü, kamera akışları ve yürütme araçları robot tarafında çalışırken; planlama için daha yüksek hesaplama gerektiren model çağrıları cihaz dışındaki işlem kaynakları üzerinden gerçekleştirilmiştir.
AXIS’in Temel Bileşenleri
Robotun önceden eğitilmiş veya betik tabanlı olarak gerçekleştirebildiği, tekrar kullanılabilir görev yetenekleridir.
Bu beceriler; örneğin belirli bir nesneyle etkileşim, hareket, konum alma veya önceden tanımlı fiziksel işlemler için kullanılabilir.
AXIS ajanı; operatör görevini alır, kullanılabilir araçları ve güncel bağlamı değerlendirir, uygun robotik beceriyi seçer ve yürütme komutunun başlatılmasını destekler.
Bu katman; hangi robotik becerilerin kullanılabilir olduğunu, robotun göreve hazır olup olmadığını ve yürütmenin hangi aşamada bulunduğunu izlemeyi destekler.
Kamera görüntüleri ve sahne açıklamaları, çalışma ortamına ilişkin güncel bağlam sağlamak için kullanılır.
Mevcut araştırma prototipinde planlama modeli metin tabanlı çalıştığı için kamera görüntülerinden elde edilen bilgi, görüntüden metne dönüştürülerek ajan bağlamına aktarılmıştır.
AXIS’in Mevcut Araştırma Prototipi
Kamuya açık olarak gösterilen araştırma prototipi aşağıdaki unsurları içermektedir:
● Operatörden yüksek seviye görev alınması;
● kullanılabilir robotik beceri kayıt sistemine erişim;
● robot durumunun değerlendirilmesi;
● kamera görüntüleri ve sahne açıklamalarından bağlam oluşturulması;
● uygun robotik becerinin seçilmesi;
● yürütme katmanına komut aktarılması;
● görev ilerlemesi ve durum bilgisinin geri alınması;
● video ve durum güncellemeleri aracılığıyla operatör gözetimi.
Araştırma prototipinde açık kaynak LeRobot platformu ve yerel robotik bilgisayar olarak Jetson Orin Nano kullanılmıştır. Yerel robot kontrolü, kamera akışları ve yürütme araçları robot tarafında çalışırken; planlama için daha yüksek hesaplama gerektiren model çağrıları cihaz dışındaki işlem kaynakları üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Bağlam Değerlendirmesi ve Becerilere Dayalı Yürütme
AXIS’in yaklaşımı, her metin komutunun otomatik olarak fiziksel harekete dönüştürülmesi değildir.
Bir görevin yürütülmesinden önce aşağıdaki unsurlar değerlendirilmelidir:
● İlgili robotik beceri mevcut mu?
● Robot uygun ve hazır durumda mı?
● Robotun güncel yürütme durumu nedir?
● Kamera veya çalışma ortamı bağlamı ne gösteriyor?
● Gerekli yürütme araçları erişilebilir mi?
● Operatör gözetimi veya belirli kontrol noktaları gerekli mi?
AXIS; operatörün hedefini, sistemin kullanılabilir becerileri, robot durumu ve çalışma ortamı bağlamı ile ilişkilendiren bir orkestrasyon katmanı olarak geliştirilir.
Bu yaklaşım, doğal dil üzerinden görev tanımı ile fiziksel robotik yürütme arasındaki geçişin daha kontrollü biçimde ele alınmasını hedefler.
Üretim ve Operasyonel Kullanım Açısından Değeri
Üretim, lojistik, laboratuvar, saha operasyonu veya teknik altyapı ortamlarında robotik sistemlerin değeri yalnızca robotun tekil kabiliyetinden kaynaklanmaz.
Operasyon açısından ayrıca aşağıdakilerin yönetilebilir olması gerekir:
● görevin açık biçimde tanımlanması;
● uygun robotik becerinin belirlenmesi;
● robotun görev için hazır olup olmadığının değerlendirilmesi;
● yürütmenin izlenmesi;
● durum bilgisinin görünür olması;
● operatörün görev ilerleyişi hakkında bilgi sahibi olması;
● görev sonucunun ilgili operasyon ekibine aktarılabilmesi.
AXIS, erken aşama prototip yaklaşımıyla; operatör görevi, robotik beceriler, çalışma ortamı bağlamı ve yürütme geri bildirimi arasındaki ilişkiyi daha görünür ve yönetilebilir bir yapıda ele almayı araştırmaktadır.
AXIS; MES, SCADA, WMS, ERP, CMMS veya diğer kurumsal sistemlerin yerine geçen standart bir çözüm değildir.
Ancak erişilebilir teknik arayüzler bulunduğunda, robotik görevlerin mevcut operasyonel süreçlerle olası bağlantıları; sistem mimarisi, veri yapısı, erişim koşulları, bilgi güvenliği gereksinimleri ve pilot kapsamı doğrultusunda teknik olarak değerlendirilebilir.
Olası Pilot Uygulama Alanları
AXIS erken aşama bir geliştirme olduğu için, kamuya açık sayfada hazır sektör çözümleri değil; teknik ve operasyonel ortaklarla birlikte değerlendirilebilecek sınırlı kapsamlı pilot senaryolar yer almalıdır.
Üretim ve Endüstriyel Operasyonlar
● Belirli robotik görevlerin başlatılması ve izlenmesi;
● standartlaştırılmış denetim veya kontrol senaryoları;
● robotun görev için hazır olma durumunun değerlendirilmesi;
● yürütme durumunun operatör tarafından izlenmesi.
Lojistik ve Depolama
● Mobil robotlara sınırlı kapsamlı görev tanımlanması;
● belirli operasyonların yürütme durumunun izlenmesi;
● görev, cihaz durumu ve operatör gözetiminin ilişkilendirilmesi;
● manuel değerlendirme gerektiren durumların görünür hâle getirilmesi.
Denetim ve Kritik Altyapı
● Belirli bir senaryoya göre robotik veya drone destekli denetim;
● önceden tanımlı rota veya görevlerin yürütülmesi;
● video, görüntü veya durum bilgisinin operasyon ekibine aktarılması;
● istisnaların kayıt altına alınması ve değerlendirilmesi.
Laboratuvar ve Teknik Otomasyon
● Standartlaştırılmış cihaz veya robot görevlerinin başlatılması;
● ekipman ve robot hazır olma durumunun kontrolü;
● görev sırasının izlenmesi;
●yürütme durumunun kayıt altına alınması.
Bu alanlar, AXIS’in halihazırda bu sektörlerde tam kapsamlı ürün olarak uygulandığı anlamına gelmez.
Her senaryo; robotun teknik yetkinlikleri, erişilebilir API’ler, yürütme araçları, veri kaynakları, güvenlik gereksinimleri ve operatör rolü doğrultusunda ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Operatör Gözetimi
AXIS, insanı kritik karar döngüsünün dışına çıkarmayı amaçlamaz.
Mevcut prototip yaklaşımında operatör:
● görev durumunu izleyebilir;
● robotun güncel çalışma bilgisine erişebilir;
● video veya erişilebilir çalışma ortamı bağlamını görebilir;
● yürütme ilerleyişi ve durum güncellemeleri hakkında görünürlük elde edebilir.
Operatör gözetimi, onay gereksinimleri ve müdahale noktaları; her kullanım senaryosunun güvenlik, operasyon ve yetki koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Amaç, operatörün yerine geçmek değil; operatörün görev, robotik beceriler, çevresel bağlam ve yürütme durumu arasındaki ilişkiyi daha iyi görmesini sağlamaktır.
Operatör Görevi
↓
AXIS
Görev orkestrasyonu, robotik beceri seçimi ve yürütme gözetimi
↓
CORTEX
Uyarlanabilir yürütme durumu:
risk, belirsizlik, ihtiyat, toparlanma ve davranış bağlamı
↓
Robotik beceriler ve yerel kontrolörler
↓
Fiziksel yürütme
AXIS şu soruya odaklanır:
Hangi görevin, hangi kullanılabilir robotik beceriyle ve hangi gözetim çerçevesinde yürütülmesi gerekir?
Cortex ise farklı bir teknik katmana odaklanır:
Robotun aynı görevi, değişen risk, belirsizlik, toparlanma ihtiyacı veya fiziksel bağlam altında nasıl yürütmesi gerekir?
Daionics, AXIS’i physical AI stack’in orkestrasyon yönü olarak; Cortex’i ise uyarlanabilir kontrol katmanlarıyla ilişkilendirilebilecek ayrı bir teknoloji yönü olarak geliştirmektedir.
AXIS ile Cortex arasındaki daha ileri entegrasyon ve çoklu robot koordinasyonu, mevcut prototipin değil, sonraki araştırma ve geliştirme alanlarının parçasıdır.
AXIS:
● robot üreticisi değildir;
● düşük seviye robot kontrol sistemlerinin yerine geçmez;
● robotun fiziksel hareketini doğrudan yönetmez;
● önceden hazırlanmış robotik becerilerin yerine geçmez;
● her robot, cihaz veya platformla otomatik uyumluluk garanti etmez;
● her doğal dil komutunun otomatik ve güvenli biçimde yürütülebileceği varsayımına dayanmaz;
● operatör kontrolünü tamamen ortadan kaldırmayı hedeflemez;
● hazır ve evrensel bir çoklu robot filo yönetim platformu değildir;
● MES, SCADA, WMS, ERP, CMMS veya diğer kurumsal sistemlerin yerine geçen standart bir ürün değildir.
AXIS’in rolü; kullanılabilir robotik beceriler, robot durumu, sahne bağlamı ve yürütme araçları arasında orkestrasyon kurarak robotik görevlerin daha kontrollü biçimde ele alınmasını desteklemektir.
AXIS; araştırma prototipleri, teknik demonstrasyonlar ve sınırlı kapsamlı pilot senaryolar üzerinden geliştirilmelidir.
Teknik ön değerlendirme
↓
Tek bir operasyonel kullanım senaryosunun seçilmesi
↓
Robotik beceriler, sistem durumu ve erişilebilir arayüzlerin incelenmesi
↓
Sınırlı demonstrasyon veya pilot
↓
Teknik ve operasyonel sonuçların değerlendirilmesi
↓
Bir sonraki geliştirme veya uygulama aşamasının belirlenmesi
İlk değerlendirmede aşağıdaki konular ele alınmalıdır:
● Robot tipi ve mevcut robotik beceri seti;
● yerel kontrol ve hesaplama ortamı;
● erişilebilir yürütme araçları ve kontrol arayüzleri;
● robot durumu ve hazır olma sinyalleri;
● kamera, sensör veya diğer bağlam verileri;
● operatörün rolü;
● görev başlatma, durdurma ve kontrol noktaları;
● teknik ve operasyonel doğrulama kriterleri.
Belirli bir pilotun kapsamı; robotik altyapı, mevcut arayüzler, veri erişimi, bilgi güvenliği koşulları ve operasyonel ihtiyaçlar değerlendirilmeden belirlenmemelidir.
AXIS, Daionics’in robotik orkestrasyon alanındaki erken aşama araştırma ve sistem geliştirme çalışmasıdır.
Kamuya açık konumlandırma şu şekilde olmalıdır:
AXIS; operatör niyeti, robotik beceriler, robot durumu, sahne bağlamı ve kontrollü fiziksel yürütme arasındaki ilişkiyi ele alan, Daionics tarafından geliştirilen robotik orkestrasyon sistemidir.
Mevcut araştırma prototipi; operatör görevinin robotik becerilerle eşleştirilmesini, robot durumu ve sahne bağlamının değerlendirilmesini, komutun yürütme katmanına iletilmesini ve operatöre durum bilgisinin geri sunulmasını göstermektedir.
Çoklu robot koordinasyonu, daha zengin çevresel bağlam, daha geniş robotik beceri kütüphaneleri ve Cortex gibi uyarlanabilir kontrol katmanlarıyla daha ileri entegrasyon; sonraki araştırma ve geliştirme alanlarıdır.
AXIS; aşağıdaki alanlarda araştırma, teknik demonstrasyon veya sınırlı pilot yürütmek isteyen kurumlar ve ekipler için değerlendirilebilir:
● robotik sistemlerin gerçek operasyonlara uygulanması;
● tekil robot demonstrasyonlarından daha yönetilebilir yürütme senaryolarına geçiş;
● operatör görevleri ile robotik beceriler arasındaki bağlantının kurulması;
● robotik görevlerin durum, bağlam ve geri bildirim ile izlenmesi;
● mevcut robotik platformlar üzerinde teknik pilotların tasarlanması.
SmarsTech Ekosistemi
Tüm SmarsTech ürünleri, müşterinin mevcut ERP ve BI sistemleriyle entegre şekilde çalışacak biçimde tasarlanmıştır.
Bu sayede veriler tek merkezde toplanır, sistemler arasında kesintisiz bilgi akışı sağlanır ve iş süreçlerinde tam şeffaflık elde edilir.